Het is nog eens tijd om een vervolg te schrijven van mijn home recording reeks. Na enkele losse experimenten om te zien hoe Ardour globaal werkt, is het nu tijd voor het serieuze werk. Ondertussen ben ik volop bezig met het opnemen van een eerste "echt" nummer:

• backing track uitgewerkt in GuitarPro, als midi geëxporteerd en binnen gehaald in Rosegarden
• Rosegarden gepatched als bus in Ardour
• 1 clean gitaartrack
• 1 overdriven gitaartrack (ritme)
• 1 lead/solo gitaartrack
• 1 zangpartij
• 3 backing vocals tracks (voor 3-stemminge backing vocals)

Het zijn ineens al wat tracks... Zien wat dit geeft. Op dit moment werkt alles vlotjes op mijn PC'tje. Maar op dit moment: dat is met de midi bus, de clean track en de ritme track opgenomen. Nog geen solo's, nog geen vocals. De CPU zal dan wel meer belast zijn, denk ik... De gitaarpartijen zijn opgenomen via mijn Hughes & Kettner Tubeman voorversterker. Dat is een 3-kanaals lampenvoorversterker. Ik gebruik in deze track ook werkelijk de 3 kanalen: clean, crunch & lead. Ik geef er de voorkeur aan de distortion van mijn voorversterker te gebruiken, in plaats van een LADSPA plugin. Geen zin om lang te tweaken en foefelen tot ik een goeie klank krijg; van de Tubeman weet ik dat die goed klinkt. Reverb en andere effecten worden wel via plugins toegevoegd.

Een hoorbaar resultaat is nog niet voor nu. Dat krijg je pas te horen als het instrumentale gedeelte volledig is opgenomen (de zang krijg je wellicht nooit te horen :-p) en ik erin slaag deze te masteren. Daarvoor heb ik nu nog te weinig opgenomen en, vooral,  geknipt en geplakt. Want het voordeel van DAW software, in vergelijking met mijn analoge 4-track is dat ik nu een heel kort stukje maar 1 keer moet opnemen en het vervolgens zoveel keer kan kopiëren als nodig.

Hoofdbrekens op dit moment zijn mastering met JAMin (al wel een en ander over gelezen, maar nu nog toepassen, vooral hoe ik dat ding moet patchen) en exporteren van mijn compositie, zodat ik het op een CD kan branden. Even op het Ardour forum aan het snuisteren geweest en daar een verwarrende quote gelezen van de Ardour auteur: de enige manier om een Midi-track van Rosegarden te exporteren in een wave file, is er eerst een audio track van op te nemen... Dat is nu net NIET wat ik zou willen doen. Er is ook een tutorial over Hydrogen die net het omgekeerde beweert: je kan een drumtrack gewoon als bus patchen, maar als je echt wil manipulaties uitvoeren, moet je er track van maken (kan wel, maar moet dus niet worden opgenomen).

We zien wel... De ervaring zal uitwijzen of ik mijn midi backing track in een audio-track moet zetten op niet. Wordt dus, weer eens, vervolgd!

Ik ben - eindelijk - zover dat ik kan beginnen tracks en layers op te nemen met Ardour. De vootbije dagen nog wat struikelstenen moeten wegwerken. Zo lukte het mij niet om effecten op een vlotte manier te patchen in Ardour. Ondertussen ben ik er wel in gelukt om in Ardour zelf, zonder gebruik van JackRACK en zonder zelf te moeten patchen in Jack Control. Daarover verder meer. Maar het grootste probleem had ik bij het opnemen van een audio track.

Probleem met opnemen van enkel gitaar input

Of ik nu een midi backing track via bus in Ardour patchte, of solo gitaar speelde over Ardour's builtin metronoom: het lukte me niet om uitsluitend mijn gitaarsignaal op te nemen. Die stomme metronoom-klik werd steeds mee opgenomen. Ik vreesde al dat het een bug was in de Ardour-versie waarmee ik werkte (nog 2.0.5, de package die beschikbaar is voor Mandriva 2008; voor Mandriva 2009 is Ardour versie 2.7.1 al beschikbaar). Dan had ik wel echt een probleem: dan moest ik zelf gaan compileren. had ik niet veel zin in, maar is wel het enige alternatief, als de geschikte RPM niet beschikbaar is voor mijn distro versie. Want upgrade naar de laatste Mandriva was geen optie, wegens incompatibel met mijn NAS (zie ook http://arrayindexoutofboundsexception.skynetblogs.be/post...).

Ik had ook niet veel zin om het forum van Ardour te doorlopen op zoek naar een soortgelijke post. Een archief van 509 topics, 2278 posts: begin er maar aan... En toch: het kostte wat moet maar uiteindelijk, op pagina 9 van het "How do I..." forum vond ik een post van iemand die exact hetzelfde probleem ondervond (http://ardour.org/node/1240). Ik weet niet hoelang ik erover had gedaan om deze post te vinden, maar het was zeker de moeite om even de tijd ervoor te nemen. En er staan - naast echte newbie vragen - echt nog wel nuttige posts op het forum. Ik zal dus zeker nog eens op zoek gaan naar JAMin gerelateerde posts als ik begin te masteren.

De oplossing voor het probleem? Heel simpel: in de KMix heb je in input, output en switches tab. Als je op de input tab alle ingangen behalve die van de mirco dicht zet (dus werkelijk de slider volledig op 0), dan neem je enkel het inkomende signaal van je micro-ingang op. Uitschakelen met het knopje helpt niks: die buttons onderaan de sliders blijken niet de werken. Om de een of andere reden worden die trouwens steeds weer geactiveerd, waardoor die metronoom toch weer werd opgenomen. Het heeft me dus nog enkele pogingen gekost (en opnames die voor de vuilbak waren)  vooraleer het me lukte om de metronoom wel door de hoofdtelefoon te horen, maar niet op te nemen.

Effecten in Ardour

Effecten in Ardour is nog veel simpeler dan aanvankelijk gedacht. Je hebt helemaal geen JACKRack nodig, wel de LADSPA plugins. En dan is het zoals de naam zegt: je moet gewoon plugins toevoegen aan een track. Die kan je selecteren uit het lijstje en dat is nu net hetzelfde lijstje LADSPA plugins die je in JACKRack te zien krijgt. In je mixer zie je bovenaan de track het lijstje van plugins staan. Configureren en activeren van een plugin kan je door te dubbel-klikken op de plugin naam. JACK opent dan een slider panel waarin je alle parameters van het effect kan instellen.

Dat betekent dat je niet via JACK moet patchen: Ardour zorgt zelf intern voor de patching van de effecten. Deze effecten worden ook per track toegevoegd (of, indien nodig, globaal, op de master track). Als je een partij van 8 tracks hebt met op elke track 2 of 3 effecten, dan zal de processor van je PC'tje wel warm worden... Maar dat betekent ook dat je gewoon een droog gitaarsignaal kan opnemen en via plugins effecten kan toevoegen. Zo kan je - na de opname - nog kiezen welke amp en speaker cabinet combinatie het meeste geschikt is voor je compositie. In playback mode kan je dan naar hartelust de parameters van je plugin tweaken.

Naar automation zijn de mogelijkheden ook gigantisch. Als je b.v. op het einde van een nummer de laatste 5 seconden een gigantische reverb wil toevoegen (om het nummer met een super-galm te beëindigen), dan kan je dat bij wijze van spreken door een lijntje te trekken. Je kan elke parameter van een effect over de hele track dynamisch aanpassen (b.v. meer of minder repeats van een delay, enz.).

Resource consumption

In Ardour kan je zien wat de resource benutting van de applicatie is: o.a. hoeveel CPU de DSP (digital sound processor) in beslag neemt. Als je volop LADSPA plugins gaat toevoegen aan alle tracks, gaat je CPU-verbruik serieus de hoogte in (om nog te zwijgen van mastering via JAMin). Standaard start mijn PC op in KDE als window manager. Om zoveel mogelijk resources vrij te houden, ga ik voor echt opnamewerk echter switchen naar Ice WM. Dat is een afschuwelijke window manager, maart die neemt wel slechts ene fractie van de resources van KDE in beslag. En dan beperk ik mij ook tot die applicaties die nodig zijn voor recording: Ardour, JACK, QJackCtl, Rosegarden. Dus geen Amarok, Kaffeine, Thunderbird of andere dingen die je tijdens het opnemen van muziek toch niet nodig hebt.

Time to record...

Nu de laatste barrières zijn weggewerkt, kan ik eindelijk beginnen opnemen. Ik heb het idee van een muzikale nieuwjaarskaart al weer ongeveer opgeborgen, wegens te weinig tijd, maar ik ben nog wel van zin om verder te gaan met het opnemen van eigen nummers. Nu ik zo ver ben... En dan heb ik misschien genoeg nummers om tegen eind volgend jaar een deftige CD samen te stellen, in plaats van nu nog snel-snel enkele nummers half-half op te nemen. Maar de volgende post over dit onderwerp zal wel een link bevatten naar een eerste multitrack proefopname (zonder dat die stomme metronoom zit mee te piepen).

De vorige post over dit ontderwerp dateert al van medio september. Het laatste dat ik had geschreven, was dat ik in staat was om een backing track vanuit Rosegarden op te nemen op een spoor in Ardour. Mijn PC moet op een gegeven moment wat resources tekort hebben gehad (windows-actige problemen: applicaties die crashen), waardoor ik mijn PC moest rebooten. Om de een of andere bizarre reden kreeg ik daarna geen enkele MIDI klank meer uit mijn soundcard. Nochtans waren de soundfonts correct geladen, was ALSA actief, enz. Ondertussen - na enkele re-installs van mijn PC (lees ook de experimenten met Mandriva 2009) - werkt alles weer zoals het hoort en heb ik weer de draad opgenomen van dit home recording projectje...

Opnemen met Ardour

Eerst proberen om de soundfonts te laden: dat werkt. Het zou maar erg zijn... Een volledig nieuwe install, zonder conflict tussen soundcard en tv-card. De eerste focus lag nu op het effectief kunnen opnemen van een audiosignaal in Ardour via een input van mijn soundcard. Hiervoor werd mijn Hughes & Kettner TubeMan vanonder het stof gehaald... Gelukkig was enkel de verpakking bestoft; de TubeMan was nog in perfecte staat. De TubeMan is een 3-kanaals lampenvoorversterker. In tegenstelling tot fancy stuff als de Line6 POD, de Behringer V-Amp of de Korg Pandora bevat deze box geen effecten en ook geen amp simulations. Wat dan wel? De warmte van een echte lamp. En een uitgang en speaker-simulatie. Meer heb je echt niet nodig. Kabels bij elkaar gezocht, uitgang van de TubeMan aan de micro-ingang van de soundcard aangesloten en... we had sound! Mijn PC is op mijn mengpaneel aangesloten, waaraan ook de tuner, PU, CD-Speler enz. hangen. Nu kreeg ik dus gitaar te horen uit mijn hifi.

De volgende stap was Ardour opstarten en op de record-knop drukken. Ook dat was geen probleem. Met een kleine vertraging verscheen de curve van wat ik had ingespeeld op mijn scherm. Opnemen werkte dus ook al. Nu nog kunnen meespelen met een backing track, die vanuit Rosegarden via JACK werd gekoppeld aan een bus in Ardour. Alles gepatched via JACK, kanaal record-enabled gezet, play-knop indrukken en meespelen maar! En bij deze had ik dus een eerste stukje opgenomen, met een backing track van een midi-file in Rosegarden. Dat was een schitterende ervaring! De weg naar home recording via PC ligt nu helemaal open. Ondertussen ook al wat geëxperimenteerd met punch-in en punch-out punten (dat er enkel wordt opgenomen tussen 2 tijdspunten), een feature die mijn Tascam Portastudio ook heeft en waarvan ik heeeeel veel gebruik heb gemaakt. Door de succesvolle experimenten met Ardour zal deze Tascam nog verder liggen stof verzamelen...

Sound enhancement

Effecten

En het blijft niet beperkt tot gewoon wat opnemen. In tegenstelling tot de "grote jongens" zoals Cubase and the likes bevat Ardour enkel een opname-functionaliteit. Effecten en dergelijke zijn niet inbegrepen, zelfs geen equalizer. Daarvoor zijn er in de community andere pakketten en standaarden beschikbaar, waarmee Ardour via JACK perfect kan integreren. Andere DAW's hebben per track een 3 of 4 kanaals equalizer (zoals op een mengtafel. Bij Ardour gaan ze ervan uit dat je met 4 kanaals-EQ niks kan aanvangen en dan steken ze er liever geen tijd in. Weerom zijn er pluggable/JACK-able alternatieven beschikbaar.

JACK, het is in het begin even wennen, maar eens je het gewend bent om virtuele kabeltjes te patchen, ben je er snel mee weg. En dat moet je ook intensief doen, als je effecten wil inpluggen. Onder Windows wordt gebruik gemaakt van VST-plugins (Virtual Studio Technology) voor effecten en instrumenten. Onder Linux is er LADSPA: Linux Audio Developers Simple Plugin API. Zo zijn er tal van effecten LADSPA effecten te downloaden op http://plugin.org.uk maar ook specifiek voor gitaristen is er een specifieke uitgebreide set aan effecten, inclusief versterker-emulaties: CAPS Audio Plugin Suite (http://quitte.de/dsp/caps.html). Je moet natuurlijk wel een vehikel hebben om die effecten te kunnen patchen tussen je verschillende Ardour-kanalen. Daar komt JACK RACK op de proppen. JACK RACK is, wat de naam zegt, een effectenrack die je via JACK kan patchen in je recording setup. Ik heb er al even vluchtig mee geëxperimenteerd en er zit effectief gigantisch veel in. Dus ook veel dat je niet gebruikt... In de documentatie van CAPS staat dat er zelfs een aantal reële versterker-emulaties inzitten, zoals een VOX AC-30, een Marshall JCM 800, een Fender Twin Reverb en Bassman, enz. In feite is mijn TubeMan dan zelfs overbodig, maar ik vind 'm zo goed klinken dat ik niet zomaar overstap op LADSPA amp simulations... Liever de warmte van een echte lamp, tenzij die emulaties echt zo goed klinken, natuurlijk...

Mastering

De laatste stap is de post-productie, met equalizer en compressie. Daarvoor is JAMin het best geplaatst. Deze applicatie wordt - hoe raad je het - ook weer via JACK gepatched en laat dus toe om de laatste stap van je sound enhancement te regelen. Het ziet er indrukwekkend uit, maar het vreet resources! CPU-verbruik piekt vlotjes boven de 60% en dat met maar 1 simpele, korte track. Dat belooft dus als ik een full composition moet gaan afwerken...

Visuals

Geen recording systeem zonder indrukwekkende meter bridge. De bus/channel mixer van Ardour heeft wel mooie meterstrips per kanaal en voor de master. Maar er een DAW is pas af als er ook een osciloscope en jellyfish meter visual voorzien is. Of zijn er liefhebbers van lekker ouderwetse analoge VU-meters? Dat alles kan worden voorzien door de Meterbridge, een applicatie die - alweer - via JACK kan worden gepatched.

En nu... echt opnemen

De voorbije dagen heb ik voornamelijk geëxperimenteerd, om te zien wat er allemaal in zit en hoe ik het moet gebruiken. Nu is de volgende stap effectief een nummer opnemen, gebruik makend van al die toeters en bellen. Ik denk echter dat ik dringend een groter scherm moet kopen, want met Ardour alleen staat mijn scherm al helemaal vol en dan staat er nog geen meterbridge, mixer strip of JACK rack panel op mijn scherm. 't Is binnenkort Sinterklaas. 'k Zal mijn schoentje maar zetten, zeker?

Links

• TubeMan is een product van Hughes & Kettner: www.hughes-and-kettner.com
• LADSPA: http://www.ladspa.org
• Jack Rack: http://jack-rack.sourceforge.net
• Plugin library: http://plugin.org.uk
• CAPS: http://quitte.de/dsp/caps.html
• JAMin: http://jamin.sourceforge.net
• MeterBridge: http://plugin.org.uk/meterbridge

Dit vond ik werkelijk een geweldig filmpje, gevonden op YouTube, dat ik het via deze weg ook met iedereen wou delen...

Voor muziek maak ik maximaal gebruik van Linux. Alleen voor het uitwerken van mijn eigen arrangementen moet ik - zoals reeds eerder gemeld (zie http://arrayindexoutofboundsexception.skynetblogs.be/post...) - nog steeds een beroep doen op software die enkel onder "dat andere" OS draait: GuitarPro. Ik zou eens moeten proberen GuitarPro aan de praat te krijgen onder WINE, maar ik ben niet zo een amateur van WINE. Liever the real thing. Maar... Een deftig native Linux alternatief is niet gemakkelijk te vinden.

KGuitar

Over KGuitar zal ik kort zijn: het ziet er niet uit en bovendien werkt het bij mij niet. Ik laad soundfonts in mijn soundcard, start KGuitar op en probeer een snel-snel gemaakte minimale tab af te spelen: het spel loopt gewoon vast. Alsof het verwoede pogingen doet om de eerste noot te spelen en er gewoon niet toe komt. Jammer, want ik heb in een andere blog (http://the1337n00b.wordpress.com/2008/07/08/linux-alterna...) gelezen dat KGuitar een aantal fraaie features zou bevatten, zoals tap-tempo via muisklik, automatisch genereren van een baslijn a.h.v. een akkoordensequentie, enz. De auteur van KGuitar heeft nochtans ambities: hij heeft niet voor niks de oude icon van GuitarPro genickt. Maar het blijft een lelijke applicatie, die bij mij bovendien niet werkt.

Tux Guitar

Tux Guitar... Ik had er al eens kort mee geëxperimenteerd. Dat was nog een oudere versie, die geen ALSA-support bood. Deze versie maakte gebruik van de MIDI-sounds die door Sun worden meegeleverd met de JRE. JRE, zei ik? Jawel. Tux Guitar is in Java geschreven en maakt gebruik van SWT, de windowing toolkit van Eclipse. Ik heb nu eens de recentste versie geïnstalleerd, met ALSA-support. Soundfonts geladen en voilà: Tux Guitar produceerde direct schoon geluid. Import van GuitarPro files tot versie 4 was geen enkel probleem. Deze werden vlotjes afgespeeld door Tux Guitar. Alleen GP5-files gaven problemen: ik werk namelijk al met GuitarPro 5.1 en dat formaat wordt nog niet ondersteund door Tux Guitar.

Pro's

Ik heb Tux Guitar nu eens wat intensiever getest, door een nieuw nummer (te proberen) uit te werken in Tux Guitar. Wat me direct beviel, was het feit dat Tux Guitar zeer intelligent is qua maat en metrum. Als je een bepaalde nootduur selecteert en een noot invult, wordt de rest van de bar onmiddellijk opgevuld met rusten van dezelfde lengte (aangevuld met kortere, waar nodig). Naar gewoon gebruik is het vrij intuïtief, zeker als je GuitarPro gewoon bent. Hier en daar moet je misschien wel wat zoeken, maar de meest courante zaken - zoals nootduratie, playback en stop, hammer-on, pull-off - zijn gemakkelijk te vinden of 1 van de knoppenbalken.

Con's

Toch zijn er jammer genoeg nog enkele beperkingen aan Tux Guitar, zeker in vergelijking met Guitar Pro. Allereerst ben ik er nog niet achter gekomen hoe ik het volume en de panning van een track kan aanpassen. Als alles even luid staat en je enkel met dynamiek kan spelen (van pianissimo tot fortissimo), dan vind ik dat een tekortkoming. Maar wat me het meeste stoorde, was het feit dat er geen mogelijkheid was om bars te kopiëren en dat er geen undo-mogelijkheid was. Nu zijn dat net 2 features die pas in GuitarPro 3 deftig werden ondersteund. Maar toch, als je het gewend bent, mis je dat echt wel. Volgens de site zou de copy/paste feature in de final 1.0-versie wel beschikbaar moeten zijn... Toch nog eens moeten proberen.

Missing JACK

Tux Guitar is bedoeld is - in eerste instantie - onder Linux te worden gebruikt (anders moet je het niet Tux Guitar noemen). Het is echter een Java-applicatie: die zou naar het schijnt ook onder Windoze werken (nog niet geprobeerd; ben het ook niet van zin). Maar als ze dan toch in eerste instantie gericht is op Linux gebruikers, dan zou een integratie met JACK ook geen luxe zijn. Met Guitar Pro moet ik mijn arrangementen exporteren naar MIDI en de MIDI importeren in Rosegarden voor weergave als backing track in Ardour. Als ik definitief overschakel naar Tux Guitar, dan moet ik de output van Tux Guitar via Jack kunnen patchen naar een input bus van Ardour en met 1 gesynchroniseerde startknop zowel het afspelen van de backing track als de opname van een gitaartrack kunnen starten.

DGuitar, zoals in Duh' Guitar

DGUitar is een Java Swing based applicatie voor het openen, bekijken, beluisteren en afprinten van GuitarPro files. Dit is voor mij geen alternatief voor een composing tool die GuitarPro voor mij is. Bovendien worden GP5-files niet ondersteund. M.i. is dit project terminaal, zoniet dood, want de laatste versie, 0.5.8, dateert vzn ergens midden 2006. Da's 2 jaar geleden. OK, de ontwikkeling van GuitarPro heeft ook lang stil gelegen tussen versie 3 en versie 4, maar er was wel vooruitzicht op verbetering. Bij Duh'Guitar is dat niet echt het geval...

Conclusie

Op dit moment heb ik nog steeds geen waardig alternatief voor Guitar Pro onder Linux gevonden. Tux Guitar komt voor mij al in de buurt, maar de beperkingen zijn voor mij nog van die aard, dat defintieve overstap nog niet voor morgen is. of moet ik toch nog eens KGuitar proberen?

Links

• KGuitar: http://kguitar.sourceforge.net
• Tux Guitar: http://www.tuxguitar.com.ar
• DGuitar: you don't wanna know...

In een vroegere post had ik het al eens over Linux Online (www.linux.org) en het feit dat er een hele tijd geen echte nieuwsberichten meer werden gepost op hun nieuwsoverzicht. Dat is na een tijdje opnieuw gebeterd. Maar ondertussen zijn we al weer een maand terug naar af. Het enige wat er nog op de nieuwslijn verschijnt, is een overzicht van kernel updates. Niet direct nieuws waarvan ik warm word, moet ik toegeven.

Bij wijze van sample heb ik hier een vorobeeldje geplakt van de inhoud van zo een kernel update bericht:

Click 'Read full article' for changelog and additional information.

Files added: 4043
Files changed: 15124
Files removed: 3960

Lines added: 1131046
Lines changed: 1747276
Lines removed: 912865

Boeiend, he... Als je dan op de link "Read full artikel" klikt, krijg je wel in detail te zien wat er precies werd aangepast in de kernel, maar ik daarmee ben ik niks, want ik patch toch nooit zelf mijn kernel; wordt via de Mandriva updates bijgewerkt. Om die reden heb ik dus de link naar Linux Online verwijderd. De andere Linux-gerelateerde links blijven wel staan, want daarop verschijnen wel nog - af en toe - interessante items.

In mijn vorige post had ik het al over de teleurstelling van Mandriva Linux 2009 en de problemen die ik nog had, onder andere met mijn soundcard die conflicteerde met mijn tv-kaart en de SMBFS die niet meer werkte (wegens deprecated).

Ondertussen ben ik met wat rondgoogle'n erachter gekomen dat mijn NAS wellicht - met een waarschijnlijkheid die in de buurt van de 100% komt - niet compatibel is met de Samba 2 client. M.a.w.: mount.cifs wordt door mijn NAS niet verstaan. Nog even gedacht dat nieuwe firmware soelaas zou brengen, maar bleek dat de laatste beschikbare firmware-versie al op mijn NAS'ke geïnstalleerd was. Dan kan je 2 dingen doen:

• ofwel een nieuwe NAS kopen, waarvan ik de file systemen wel kan mounten via CIFS
• ofwel een downgrade doen naar de vorige Mandriva-versie

Uit financiële overwegingen heb ik voor de laatste optie gekozen. Korte pijn, dus: Mandriva 2009 er weer af. Uiteindelijk werkt Mandriva 2008 nog steeds goed. Moesten er pakketten zijn waarvan ik absoluut een recentere versie wil, maar die voor Mandriva 2008 niet meer beschikbaar zijn, dan kan ik eventueel kiezen voor een "manuele" installatie (m.a.w.: niet als een RPM downloaden, maar als .tag.gz file). Da's niet zo proper, maar et werkt wel. Zo heb ik in het verleden én Inkscape én Eclipse geïnstalleerd, toen hiervoor nog geen RPM voor Mandriva beschikbaar was.

Maar... doordat ik mijn Thunderbird mailbox ook al onder Mandriva 2009 had gebruikt, moeten er vieze verwijzingen naar een recentere versie van Thunderbird hebben gestaan, waardoor ik mijn mail niet meer aan de praat kreeg. Door vieze truken - een "lege" profile aanmaken door Thunderbird op te starten en vervolgens de mail folder en een aantal (!) config files over te zetten - ben ik er na enkele ure klooien toch in geslaagd om Thunderbird aan de praat te krijgen, mét mijn mailbox. Oef...! Linux blijft toch nog altijd een stukje een hobby .

De problemen met de soundcard werden opgelost door mijn TV-kaart in een andere PC te installeren. Zo werd meteen ook die "media center" geïnstalleerd. Hiervoor heb ik gewoon een kale Linux geïnstalleerd, met o.a. Amarok en Kaffeine. De antenne aangesloten, gescand op DVB-T posten, en hupla: de "media center" werkte. Nu nog een groter scherm...En misschien "ooit" toch eens beginnen met MythTV. Maar zolang dit werkt, blijf ik eraf.

Ondertussen draait mijn "gewone" PC ook vlotjes, mét geluid én connectie naar mijn NAS. Het enige wat ik nog moet doen, is zorgen dat mijn Scanner weer werkt (die RPM heb ik nog wel ergens liggen). En dan kan ik ein-de-lijk weer beginnen spelen met Rosegarden en Ardour. Want dat was uiteindelijk de reden van mijn re-install: de midi-weergave van mijn soundcard werkte plots niet meer.

Wordt vervolgd!