16 september 2008

Home recording onder Linux - deel 1

decorationOp de Life Is Music blog schreef ik al over mijn voornemen om dit jaar opnieuw een muzikale nieuwjaarskaart te maken. Daar ging het vooral over het muzikale aspect. Hier wil ik wat dieper ingaan op het technologische aspect: de software en hardware die ik hiervoor allemaal gebruik. In het verleden heb ik mijn opnames gemaakt met een analoge 4-tracks recorder, Tascam Portastudio 424 MKII. Die werkt nog met cassettes. Da's echt ambachtelijk opnemen. Je moet alle tracks echt helemaal van voor tot achter opnemen, zonder copy/paste truukjes, zonder effecten. Je bent beperkt tot 4 sporen, dus b.v. 1 spoor (mono) voor de backing track en maximaal 3 sporen voor de gitaarpartijen. Dat geeft niet veel ruimte voor overdubs. Ondanks de eenvoud en de beperkte mogelijkheden (geen effecten) heeft dit toestel toch steeds meer dan behoorlijke opnames afgeleverd.

Uitwerken van het arrangement

decorationHet uitschrijven van mijn arrangementen doe ik al jaren met GuitarPro. Dat programma gebruik ik al sinds versie 2.12. Nu zijn we geëvolueerd tot versie 5.1. Da's dus al een hele historiek. Da's één van de enige programma's waarvoor ik zelf nog onder Windows werk. Met GuitarPro werk ik het volledige arrangement uit: alle begeleidingen, ritme, alle gitaarpartijen. Ik heb tot op heden nog geen echt volwaardige vervanger gevonden voor GuitarPro onder Linux. TuxGuitar komt al aardig in de buurt, maar er zijn nog een aantal onvolkomenheden die ervoor zorgen dat ik nog steeds Windows moet opstarten om GuitarPro te gebruiken. TuxGuitar is bovendien in staat om GuitarPro files te lezen én te schrijven, En dat zelfs tot de recentste versie. Een andere tab authoring tool onder Linux die ook GuitarPro tabs kan inlezen, is KGuitar. Het verschil tussen KGuitar en TuxGuitar is dat TuxGuitar geschreven is in Java, met SWT (de widgets toolkit van Eclipse), terwijl KGuitar native KDE is. Nog een verschil: KGuitar is aardslelijk en moet qua functionaliteit ver onderdoen voor TuxGuitar.  Ik weet dat GuitarPro onder Wine zeer goed moet werken (ik weet niet of de "RSE" - Realistic Sound Engine - werkt onder Wine). Maar eigenlijk ben ik niet zo een voorstander van zulke halfslachtige oplossingen.

Voorbereiding van de opame

decorationAls heel het arrangement is uitgeschreven, kan ik het nummer exporteren naar MIDI-file. Als ik daarbij de gitaarpartijen mute, heb ik een schitterende backing track. Die importeer ik dan Rosegarden. Rosegarden is een zeer compleet programma voor muziekcompositie, midi en audio sequencing. Je zouje  kunnen afvragen waarom ik de stap van het uitschrijven in GuitarPro niet oversla en rechtstreeks begin te werken in Rosegarden. De reden is simpel: ik ken geen noot muziek (typisch voor gitaristen en percussionisten zeker?). Maar tablatuur (de gitaarnotatie) ken ik wel. Anyway, de MIDI kan worden geïmporteerd in Rosegarden en als ik dat wil kan ik hier nog wat knippen, plakken en verschuiven. Het grote voordeel Rosegarden - dat vooral ook te maken heeft met de soundcard die in mijn PC zit (een SoundBlaster Audigy met wavetable support) - is dat ik soundfonts kan laden in de soundbanken van de soundcard. Je krijgt dus veel betere instrumentenklanken dan wat Windows probeert na te bootsen.

No JACK, no sound

decoration
Het leek aanvankelijk allemaal simpel om dit te doen... Maar het heeft toch meer dan een uur prutsen gekost vooraleer ik eindelijk een deftige klank uit mijn PC kreeg. Wat liep al mis bij de opstart van Rosegarden: JACK (Jack Audio Connection Kit, de software die ervoor zorgt dat audioprogramma's en devices aan mekaar informatie kunnen doorgeven) was niet actief. Per default stond er in de config van Rosegarden dat niet Jack maar wel QJackCtl zou worden opgestart, de GUI frontend van JACK. Die kan op zijn beurt dan wel weer JACK opstarten, maar dat gebeurt te traag, waardoor Rosegarden geen connectie met JACK kan maken en niet kan werken... Dan maar het opstartcommando voor JACK aangepast en zelf manueel QJackCtl opstarten als ik connecties wil zien of aanpassen.

No instruments, no sound

Nog in de config van Rosegarden stond er een commando voor het laden van de soundfonts en waar deze soundfonts moesten worden geladen. De locatie van de soundfonts was correct. Die had ik zelf ingegeven. Het commando echter, sfxload, stond er al. En dus was ik ervan uitgegaan dat dat wel juist was... Fout natuurlijk. Want, geen midi klank. De reflex gehad om nog eens naar die config te gaan kijken en meer bepaald naar het commando om de soundfonts te laden. Het commando which sfxload leverde geen resultaat op. Dus het was niet geïnstalleerd. Niet moeilijk dat ik geen klank kreeg uit mijn midi banken. FF snel de RPM sfxawe geïnstalleerd en het was in orde. Dacht ik, ja... Nog steeds geen klank. Na nog wat sukkelen erachter gekomen dat ik niet /bin/sfxload moest uitvoeren, maar wel /bin/asfxload. Het verschil? sfxload is voor Open Sound System (OSS), terwijl ik gebruik maak van Advanced Linux Sound Architecture (ALSA). Zo simpel kan het zijn... En toen had ik wel klank.

The worst is yet to come... opnemen

Nu heb ik eindelijk deftige klank uit mijn soundcard, voor wat de backing track betreft. Maar daarmee heb ik nog geen noot opgenomen... Nu moet ik dus beginnen knoeien met JACK connecties en met recording software. Normaal zou je moet Rosegarden moeten kunnen audio opnemen... Daarvoor maakt Rosegarden gebruik van de software die je zelf in de configuratie hebt ingegeven (in mijn geval Audacity). Ondertussen heb ik Audacity al eens apart opgestart, naast Rosegarden, met de bedoeling om een backing track op te nemen op een stereo audio spoor. Maar om de één of andere reden zie ik in JACK niet de mogelijkheid om Audacity's input te koppelen aan de output van Rosegarden. Normaal zou JACK hier dus functioneren als een patchbay... Ik ben er wel in geslaagd om via JACK een loopback te leggen van Rosegarden MIDI out naar Rosegarden Audio in... Wow! Ik neem nu mijn eigen backing track op in Wave-formaat! Of toch niet? Blijkbaar loopt er hier nog iets mis... De track is gewoon leeg. Hopelijk moet ik niet opnieuw naar mijn 4-track moet grijpen... Moest dat toch nodig zijn, dan heb ik toch al op zijn minst een deftige backing track kunnen maken.

Audacity los gebruiken?

decorationAls ik deze backing track kan opnemen via Rosegarden (is me momenteel nog niet gelukt), kan ik deze als audio-track binnennemen in Audacity en hierover mijn gitaarpartijen inspelen. 't Is niet de beste keuze, maar Audacity ken ik ondertussen al wel een beetje, zij het dan puur om enkelvoudige audio streams te bewerken, niet als mutitrack recorder. Het voordeel van Audacity is ook dat er al een aantal (minimale) effecten aanwezig zijn waarmee ik aan de slag kan (zonder te moeten knoeien met LADSPA plugins). Dat is wellicht de snelste manier om op een digitale manier iets op te nemen, maar dan moet ik wel de mogelijkheden van punching en punching out - die zelfs mijn Tascam heeft - moeten missen.

Toch de leercurve van Ardour nemen?

decorationArdour... De Roll Royce onder de Digital Audio Workstations op Linux. Het ziet er niet alleen fraai uit, het ziet er ook verschrikkelijk complex uit. Maar het is wel de meest complete multitracker onder Linux. Ik ben er al wel in geslaag om via JACK een connectie te leggen tussen de output van Rosegarden en de input van Ardour. Maar een backing track opnemen op 1 spoor in Ardour? Voorlopig nog niet. Misschien best eens een dummies guide van Ardour doornemen vooraleer ik mijn "wereldhit" ga proberen opte nemen...

Wordt beslist vervolgd!

09:26 Gepost door There's more to life than what you see through windows in Linux | Permalink | Commentaren (0) | Tags: home recording, ardour, rosegarden, audacity |  Facebook |

De commentaren zijn gesloten.